Molens

Hoewel molens in meerdere landen voorkomen, hebben zich in Nederland de meeste variaties ontwikkeld en is de grootste perfectie in de constructie bereikt.

Tot de uitvinding van de stoommachine waren molens de belangrijkste energievoorzieners. In de 19e eeuw telde Nederland nog ruim 10.000 molens.
Maar blikseminslag gevolgd door brand, zware storm en oorlogshandelingen hebben flink onder de molens huisgehouden en van geld en animo voor herbouw was nauwelijks sprake. Molens zijn zonder meer de meest kwetsbare categorie van het Nederlandse monumenten bezit. Het behoort dan ook een belangrijke taak te zijn van de overheid en het Nederlandse volk, dat dat minimum van circa 1000 overgebleven molens een absoluut minimum blijft. Velen begrepen dit inmiddels en verenigden zich tot dat doel in landelijke, provinciale en lokale molenverenigingen. Tegenwoordig staan er, 1035 windmolens.

Voor U lezer, mogen deze pagina een leerzame kennismaking zijn met ons "nationale handelsmerk" en vanzelfsprekend hopen wij dat U hierdoor de molen voortaan gaat "zien" en bewonderen als monument van vernuft en vakmanschap.

De Domburgse molen

Aan de Roosjesweg staat op een molenberg ten zuidoosten van deze bekende familiebadplaats een ronde stenen grondzeiler uit 1817. Al in 1588 stond er in Domburg een molen en van circa 1596 tot 1604 was er een papiermolen. De voorganger van de huidige molen was een in 1620 gebouwde standaardmolen. Het houten bovenwiel, waarin '1650' is gehakt, heeft zeer brede plooistukken en is afkomstig van deze molen.

Drie telgen uit de molenaars familie v.d. Meule waren tot 1864 achtereenvolgens moleneigenaar. Daarna maalden tot 1920 twee generaties van de familie Passenier op de korenmolen.

J. Coomans was de laatste beroepsmolenaar die het boeren- en bakkersgemaal met een koppel l6er blauwe en twee koppels 16er kunststenen uitvoerde. Eind 1963 zijn een koppel maalstenen en de buil op de begane grond verwijderd.

In 1947 werden onder andere twee spruiten, een deel van de met dakleer beklede molenkap en de staart hersteld als gevolg van oorlogsschade.

Een deel van de tot 1958 op de molenberg liggende binnenroede van de korenmolen van Grijpskerke is als staart gebruikt. Met het eraan bevestigde kruirad wordt de kap in beweging gezet om het wiekenkruis op de wind te zetten.
Aan de bovenzijde is de romp omgeven met een horizontale band in de kleuren wit-rood-wit.

Eind jaren 1960 stond molen Weltevreden er erg verwaarloosd bij. Eigenaar, mr. C.M. van Leeuwen uit het Brabantse Esch, wilde de molen toen tot woonhuis verbouwen. Dit plan ging niet door, waarna de gemeente in 1970 de molen aankocht en drie jaar later grondig liet restaureren.

Hoewel de twee zolders tellende molen nooit bewoond is geweest, worden er nog regelmatig op ambachtelijke wijze granen gemalen met twee koppels maalstenen, een buil en hijsinrichting.

Sinds de gemeentelijke herindeling op 1 januari 1998 is de molen in bezit van de gemeente Veere.